Jak zatrzymać cyberprzestępcę, zanim dotrze do kluczowych zasobów firmy? Proaktywna ochrona (preemptive security) opiera się na wczesnym wykrywaniu zagrożeń i utrudnianiu działań atakującego jeszcze przed osiągnięciem jego celu. Przeczytaj, jak technologia Cyber Deception i platforma Labyrinth pomagają realizować tę strategię i zyskać czas na skuteczną reakcję.
Na czym polega wyprzedzające podejście do cyberbezpieczeństwa?
W ochronie firmowej sieci liczy się nie tylko to, czy uda się wykryć atak, lecz także moment wykrycia i możliwość wpłynięcia na jego dalszy przebieg. Alarm uruchomiony już na etapie rozpoznawania infrastruktury przez napastnika daje znacznie większe pole do działania niż informacja o trwającym szyfrowaniu serwerów. Właśnie na tak wczesnej interwencji opiera się koncepcja wyprzedzającego cyberbezpieczeństwa (preemptive cybersecurity). Jej celem jest utrudnienie atakującemu realizacji założeń poprzez ograniczenie dostępu do zasobów, wprowadzanie go w błąd oraz zakłócanie jego działań na wczesnych etapach ataku.
Podejście to opisuje Gartner, firma badawczo-doradcza analizująca rynek technologii i cyberbezpieczeństwa. Jej raporty pomagają organizacjom oceniać kierunki rozwoju rozwiązań IT i planować inwestycje w ochronę infrastruktury. Gartner zalicza zaawansowaną technologię Cyber Deception do rozwiązań realizujących podejście wyprzedzające i prognozuje, że do 2030 roku rozwiązania z tego obszaru będą odpowiadać za połowę wydatków na bezpieczeństwo IT, wobec mniej niż 5% w 2024 roku. Wskazuje to na rosnące znaczenie tego typu strategii ochrony, choć sama prognoza nie stanowi oceny skuteczności konkretnego rozwiązania czy produktu.
Działania wyprzedzające nie muszą przy tym następować wyłącznie przed włamaniem. Napastnik może już mieć dostęp do firmowej sieci, ale dopiero szukać danych, uprawnień lub systemów, które pozwolą mu przeprowadzić kolejne działania. Wtedy nadal istnieje możliwość wykrycia go przed dotarciem do krytycznych zasobów.
Ochrona reaktywna i proaktywna – co dodaje podejście wyprzedzające?
Ochrona reaktywna koncentruje się na obsłudze wykrytego incydentu, czyli ograniczeniu jego skutków, usunięciu zagrożenia i przywróceniu ciągłości działania usług. Ochrona proaktywna skupia się natomiast na wzmacnianiu zabezpieczeń jeszcze przed wystąpieniem ataku, m.in. poprzez eliminowanie podatności, ograniczanie uprawnień czy weryfikację konfiguracji systemów.
Podejście wyprzedzające rozwija tę strategię o świadome utrudnianie działań przeciwnika. Organizacja przygotowuje środowisko tak, by napastnik miał problem z rozpoznaniem wartościowych celów, popełniał błędy i wcześniej ujawniał swoją obecność. W praktyce te podejścia uzupełniają się – firma potrzebuje zarówno odpornych systemów, jak i możliwości szybkiego reagowania oraz zakłócania ataku.
Cyber Deception – jak wpływać na decyzje atakującego?
Napastnik, który uzyskał dostęp do sieci, zazwyczaj nie wie od razu, gdzie znajdują się najcenniejsze dane i jak do nich dotrzeć. Dlatego rozpoczyna rozpoznanie środowiska: analizuje dostępne systemy i usługi, poszukuje wartościowych informacji oraz sprawdza możliwości dalszego przemieszczania się po infrastrukturze. Cyber Deception wykorzystuje tę fazę, umieszczając w infrastrukturze realistyczne przynęty, które mają zwrócić uwagę napastnika i ujawnić jego aktywność.
Technologię Cyber Deception wykorzystuje platforma Labyrinth, która pozwala tworzyć w firmowej sieci pułapki naśladujące rzeczywiste zasoby. Ich zadaniem jest przyciągnięcie uwagi intruza i skłonienie go do interakcji, która ujawni podejrzaną aktywność. Według producenta przynęty mogą również angażować napastnika w pozorowane środowisko, spowalniać jego działania i umożliwiać rejestrowanie ich przebiegu. Z perspektywy strategii bezpieczeństwa oznacza to możliwość wpływania na decyzje podejmowane przez atakującego podczas rozpoznania środowiska. Czas i zasoby poświęcone fałszywym celom nie przybliżają go do przejęcia rzeczywistych danych. Jednocześnie jego aktywność może dostarczać zespołowi bezpieczeństwa informacji pomocnych w wykryciu zagrożenia i podjęciu odpowiednich działań.
Labyrinth w praktyce: od rozpoznania sieci do ujawnienia intruza
Wyobraźmy sobie przykładową sytuację: cyberprzestępca przejmuje konto pracownika i rozpoczyna rozpoznawanie firmowej sieci. Szuka urządzeń, systemów i danych, które pozwolą mu uzyskać szerszy dostęp do infrastruktury. Wśród dostępnych zasobów trafia na odpowiednio przygotowaną pułapkę. Próba uzyskania do niej dostępu może uruchomić alarm oraz dostarczyć informacji o źródle aktywności i metodach działania napastnika. Każda kolejna interakcja z przynętą generuje dodatkowe ślady, które pomagają w analizie incydentu i ocenie skali zagrożenia. Jest to jedynie przykładowy scenariusz ilustrujący sposób działania mechanizmów Cyber Deception, a nie opis konkretnego wdrożenia.
W tym przypadku „przejęcie inicjatywy” ma praktyczny wymiar. Obrońcy wcześniej przygotowali zasób, z którym napastnik może wejść w interakcję, co stwarza szansę na wykrycie jego aktywności jeszcze przed osiągnięciem rzeczywistego celu. Skuteczność takiego podejścia zależy jednak od właściwego rozmieszczenia pułapek, przebiegu ataku oraz szybkości reakcji zespołu bezpieczeństwa.
Od alarmu do reakcji – jak Labyrinth wspiera ochronę sieci?
Wcześniejsze ostrzeżenie jest wartościowe wtedy, gdy prowadzi do działania. Zespół bezpieczeństwa powinien móc ustalić źródło zdarzenia, ocenić jego znaczenie i zdecydować o ograniczeniu dostępu.
Według dokumentacji producenta Labyrinth umożliwia automatyzację reakcji dzięki integracjom z innymi rozwiązaniami bezpieczeństwa. W zależności od poziomu alarmu platforma może wysłać polecenie odizolowania urządzenia lub zakończenia sesji. Zakres takich działań zależy od wdrożonej integracji i konfiguracji środowiska. Dlatego planując wykorzystanie Cyber Deception, warto od początku określić, kto odbiera alarmy, jakie informacje są potrzebne do ich oceny i kiedy należy uruchomić reakcję. Pułapka, monitoring i procedura obsługi incydentu powinny tworzyć spójny proces. Dopiero wtedy dodatkowy czas uzyskany dzięki zmyleniu napastnika może przełożyć się na ograniczenie skutków ataku.
Proaktywna ochrona sieci z Labyrinth
Labyrinth wspiera wyprzedzające podejście do cyberbezpieczeństwa, pomagając tworzyć warunki, w których napastnik wcześniej ujawnia obecność i traci czas na interakcję z pozorowanymi celami. Cyber Deception jest jednym z elementów wielowarstwowego podejścia do bezpieczeństwa. W połączeniu z regularnymi aktualizacjami, kontrolą dostępu, ochroną punktów końcowych i sprawną obsługą incydentów może zwiększać szanse na wcześniejsze wykrycie zagrożenia. Dla organizacji oznacza to większą szansę na identyfikację zagrożenia i podjęcie działań obronnych, zanim atakujący uzyska dostęp do najważniejszych danych i systemów.
O autorze: Marcelina Fusiek
Specjalista ds. marketingu
Od ponad 10 lat zajmuje się marketingiem. Jej doświadczenie wywodzi się z agencji reklamowej, gdzie poznała dziesiątki branż i pracowała nad wizerunkiem niezliczonej liczby firm. Biegła w wielu obszarach marketingu B2B.
